Expert als docent
Wat is het?
In elke leersituatie is het van belang om de meest essentiële informatie aan te bieden, stil te staan bij de belangrijkste lastige situaties in het werk en aandacht te besteden aan concrete werkprocedures en mogelijke verbeteringen en vernieuwingen. Wie kan dat beter dan de expert?
gepubliceerd door: Kessels & Smit, The Learning Company, Utrecht
Gepubliceerd in:
Werken aan kennis, nr. 8 / p. 35-37
Inzetten van een expert in een leersituatie heeft, naast het feit dat deze persoon veel expertise en ervaring heeft, nog meer voordelen. De expert is in staat om moeilijke begrippen, principes, procedures en benaderingen te verhelderen aan de hand van praktische voorbeelden uit de dagelijkse werkpraktijk.
De lerenden voelen dat wat 'de expert als docent' ze te bieden heeft zinvol is, omdat ze de werkelijkheid herkennen in de voorbeelden, in het gebruikte jargon en in de behandeling van die onderwerpen die ze moeilijk vinden.
En een laatste belangrijk voordeel is dat de expert de volgende dag gewoon aan het werk is, soms zelfs samen met de lerenden. Dit maakt het mogelijk om ook in de werksituatie nog vragen te stellen, te oefenen, feedback te krijgen, enz.
Wanneer kun je het gebruiken?
De expert kan in verschillende leersituaties ingezet worden. Denk bijvoorbeeld aan de rol van (gast)docent in een trainingssituatie, als assessor in een assessment center of als facilitator in een simulatie.
Naast vereiste vakexpertise stellen de verschillende leersituaties ook nog andere eisen aan de bekwaamheid van de expert. Zo moet hij gemotiveerd zijn om deze rol te vervullen. Hij moet hier tijd voor vrij willen maken en het leuk vinden om medewerkers te ondersteunen in hun leerproces.
Daarnaast dient de 'expert', afhankelijk van de rol die hij vervult, te beschikken over enige didactische, communicatieve en sociale vaardigheden. Hij of zij moet in staat zijn informatie op een aantrekkelijke manier over te dragen, medewerkers uit te dagen mee te denken over praktische problemen en medewerkers kunnen begeleiden bij het zoeken naar geschikte oplossingen.
Hoe werkt het?
Je stelt vast welke leerdoelen de deelnemers willen behalen.
Je zoekt naar geschikte personen om je te ondersteunen bij deze leerdoelen. Geschikt betekent in dit geval:
- Veel expertise op betreffende werkterrein.
- Motivatie, humor en energie.
- Goede didactische vaardigheden.
- Goede communicatieve en sociale vaardigheden.
Met deze persoon bereidt je de bijeenkomst voor.
Wat levert het op?
Het inzetten van een expert als docent kan het volgende opleveren:
- Een leersituatie die gericht is op het verbeteren van functioneren in het werk.
- Een goede transfer van het geleerde naar de werksituatie, doordat de 'expert' de volgende dag nog steeds kan begeleiden en stimuleren.
- Een expert die zich zeer betrokken voelt bij de ontwikkeling van mensen en expertise.
- Een gelegenheid voor medewerkers om expertise en ervaringen met elkaar uit te wisselen.
Waar vind ik meer informatie?
- Smit, C.A. (1996). Tacit knowledge. In: Capita Selecta, afl. 26
Dit artikel gaat over de betekenis van tacit knowledge, de impliciete of stilzwijgende kennis waarmee medewerkers hun werk uitoefenen. Tacit knowledge is de subjectieve ervaringskennis die niet zomaar in taal is vast te leggen. Tacit knowledge is van cruciaal belang als begin van alle vernieuwing en verandering en als bron van alle geformaliseerde kennis. Cora Smit beschrijft enkele instrumenten en technieken die gebruikt kunnen worden om tacit knowledge te expliciteren. Aan bod komen: ondervragen van de expert, hardop-denkprotocollen, critical incidents methode en de expert als docent.
JOB-AID: EXPERT ALS DOCENT**
Checklist: Ben ik (als expert) een goede docent?
Betrokkenheid bij leertraject
- Ik heb meegedacht over de opzet van deze leeractiviteit.
- Ik ben enthousiast om hieraan vanuit mijn expertise een bijdrage te leveren.
Informatie overbrengen
- Ik kan goed hoofdzaken van bijzaken onderscheiden.
- Ik ondersteun theoretische kennis met praktische voorbeelden.
- Voorbeelden die ik gebruik, sluiten goed aan bij de ervaring van de medewerkers.
- Ik stel vragen aan de medewerkers om ze aan het denken te zetten.
- Ik geef niet snel zelf de oplossing.
Begeleiden op de werkplek
- Ook tijdens het dagelijkse werk kan ik tijd vrijmaken om vragen van anderen te beantwoorden.
- Ik geef medewerkers feedback.
- Ik waardeer het als medewerkers ook daadwerkelijk aan de slag gaan met feedback.
- Ik geef ruimte voor het maken van fouten.
- Ik benoem successen en waardeer ze.
